خبر یزد

آخرين مطالب

نگاهی به مالکیت آب‌انبارها در یزد مقالات

نگاهی به مالکیت آب‌انبارها در یزد
  بزرگنمايي:

خبر یزد - یزد- سه گونه مالکیت برای آب‌انبارهای شهر یزد که روزگای محل تامین آب مورد نیاز مردم استان بوده، منظور شده است.

آب انبارهای موقوفه:
تقریباً تمامی آب‌انبارهای شهر یزد چه آن‌هایی که از سوی زرتشتیان ساخته شده و چه آنهایی که مسلمان ساختند، وقف بر همگان بوده است.
وقف، خیرات، داد و دهش، گهنبار، آیین پسندیدۀ نزد همه ادیان است کما اینکه در کاشان، یک یهودی آب‌انباری برای مردم ساخته است و اصلاً بدین نیّت هم ساخته شده‌اند. چون بناهایی عام هستند و کتیبۀ تمامی آب‌انبارها گواه روشنی بر این اندیشۀ نیک بوده است.
گروهی برای خوشنودی خداوند، جمعی برای آمرزش خود و پدران، گروهی برای بخشایش گناهان و رسیدن به فردوس برین و جمعی برای رفاه خلق که در نهایت خوشنودی خالق هم در پی اوست و گروهی به ویژه زرتشتیان، به نامگانۀ (یادبود) درگذشتگان خود.
یکی از پدیده‌های بسیار جالب در این مورد، ساخت و وقف آب‌انبار از سوی افرادی بوده که پس از خود فرزندی نداشته و بدین وسیله خواسته‌اند، نام خود را پایدار سازند. مانند حاج علی‌اکبر در میبد، عبدالحسینی، حاج حسن تاجر قاینی‌زاده، حاج سیدحسین خویدکی، تابنده دختر ملّاقادرکوچه بیوکی، بی‌بی فاطمۀ گلشن و حاجی طیّبه در یزد و ده‌ها مورد دیگر.
در این زمینه مالک اصلی خداوند و یا امامان پاک هستند که از سوی واقف، خود یا فرزندان یا افرادی درستکار، متولّی امور آبرسانی، نگهداری و یا بازسازی آن شده‌اند و به روشنی در وقف‌نامه یا کتیبۀ سردر آب‌انبار آمده است.
امّا آب‌انبارهای زرتشتیان که تمامی وقف بر همگان بوده، متولّی آن انجمن زرتشتیان و یا اعضای انجمن زرتشتی هر محل بوده است.
متأسّفانه برخی آب‌انبارهای کنونی شهر یزد، فاقد وقف‌نامه است یا وجود دارد و نشان نمی‌دهند. از این رو دیده شده که از سوی مالکان زمین یا خانه‌های مجاور یا مالکینی دروغین، دیوارکشی، تصرّف و ویران شده است.
اکنون متولّی بسیاری از آب‌انبارها ادارۀ اوقاف یزد و یا مساجد و حسینیّه‌های جنب آن است.
آب انبارهای عمومی:
در این نوع مالکیّت که خود می‌تواند به نحوی جزء موقوفات قرار گیرد، آب‌انبار یا در تملّک اهالی محل بوده که با خودیاری و همیاری، پولی را گرد آورده و به خرید زمین، پرداخت هزینۀ ساخت، نگهداری، تعمیر، آبرسانی و لایروبی و غیره اقدام می‌کردند. یا توسّط حاکم یا فرماندار دولت تمام یا بخشی از هزینه‌های اشاره شده پرداخت می‌شد و در تملّک دولت قرار داشت.
آب انبارهای شخصی:
در این مورد نادر، شامل برخی آب‌انبارهای دورن باغ (مانند باغ دولت‌آباد) و آب‌انبارهای شخصی خانه‌ها (منبع) می‌شود که ویژۀ افراد ساکن و یا شاغل در باغ یا اهالی خانه است.
"پژوهشگر، نویسنده و یزدشناس"
برچسب‌ها
یزد میراث فرهنگی بنای تاریخی


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

قبور مطهر 158 شهید بهاباد غبارروبی و گلباران شد و دو خبرکوتاه از یزد

صندوق توسعه ملی محدودیتی برای ارائه تسهیلات به طرح‌های سرمایه‌گذاری ندارد

امام جمعه میبد: مسوولان برای رفع مشکل مردم برنامه ریزی کنند

لزوم ایجاد معاونت‌های اقتصادی و گردشگری در وزارت امور خارجه

کیت تشخیص ارزیابی باروری مردان در یزد اختراع شد

2 طرح خیری و فرهنگی در میبد افتتاح شد

تیم بدمینتون اردکان بر دانشگاه یزد غلبه کرد

قبور مطهر بیش از سه هزار شهید استان یزد گلباران شد

کاهش ساخت و ساز در تهران

خانه استاد نفیسی موزه می شود

اخطار به 440 واحد خدماتی و بیمارستانی در پایتخت

دستور ویژه وزیر کار برای پیگیری سریع مشکلات یک واحد تولیدی

پیشنهاد اخذ جریمه از سفرهای غیرضرور

ارزش‌های دفاع مقدس همانند حماسه عاشورا زنده نگه داشته شود

معرفی آثار و وصایای شهدای دفاع مقدس جنوب شهر

کتاب زیست محیطی «بازیافت» در لرستان رونمایی شد

دستگاه قضایی استان قزوین حامی محیط زیست در برخورد با متخلفان محیط زیستی

15 طرح گردشگری در یزد به بهره برداری رسید

یک واحد آموزشی خیری در احمدآباد اردکان افتتاح شد

پاییز و موج سوم شیوع کرونا در کیش

نقشه زوج طمعکار برای اخاذی از مهندس پولدار

امضای توافق‌نامه برای خرید واکسن کرونا

مادورو خواستار صف‌آرایی کشور‌ها علیه آمریکا شد

ساخت ٥ هزار واحد مسکونی در مجاورت بافت فرسوده تهران