خبر یزد

آخرين مطالب

گزارش مهر از قنات جهانی 700 ساله؛

طولانی‌ترین قنات کشور در مرکز جغرافیای ایران جاری است مقالات

طولانی‌ترین قنات کشور در مرکز جغرافیای ایران جاری است
  بزرگنمايي:

خبر یزد - یزد ـ شهر قنات شهرت یزد است و قنات‌های قدیمی و طولانی، ویژگی منحصربه‌فرد سازه‌های خلاقانه‌ای است که زندگی را در رگ حیات کویر تزریق می‌کند و قنات 700 ساله حسن‌آباد مشیر از جمله آنهاست.

خبرگزاری مهر ـ گروه استان‌ها: زمانی که عده ای از مردم در یزد امروزی سنگ بنای زندگی نهادند، اولین چالش آنها آب بود و از آنجا که حفر چاه اغلب آنها را به منابع شور می‌رساند، مردانی خلاق و سختکوش به این نتیجه رسیدند که آب را به روشی از کوهپایه‌ها که اغلب منابع آب آن شیرین است، به شهر برسانند.
این نیاز انسان، آنها را به شیوه‌ای رساند به نام حفر قنات، بنابراین قنات‌هایی خلق شد که حاصل سختکوشی، خلاقیت و همت مردان یزد، مرکز جغرافیایی ایران است.
اکنون به همت این مردان سختکوش، قدیمی‌ترین و طولانی‌ترین قنات‌های جهان در یزد، جاری است و یکی از این قنات‌ها، قنات حسن آباد مشیر در شهرستان مهریز است که طول آن به بیش از 71 کیلومتر می‌رسد و طول آن با قنات زارچ که دارای شهرت طولانی‌ترین قنات دنیاست، برابری می‌کند.
ورودی قنات حسن آباد مشیر در مهریز
این قنات که مربوط به دوره میانی اسلامی یعنی قرن هشتم هجری است و بیش از 700 سال قدمت دارد و در سال 1389 به شماره ثبتی 29976 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
رئیس اداره میراث فرهنگی مهریز درباره این قنات تاریخی و طولانی به مهر گفت: این قنات از محدوده کوه‌های غربالبیز آغاز می‌شود و مادرچاه آن، چاهی 40 متری در محدوده چشمه باستانی غربالبیز است.
قنات جهانی که باغ جهانی را مشروب می‌کند
مجاهد کرباسی عنوان کرد: این قنات از ارتفاعات شیرکوه و سرریز چشمه غربالبیز تغذیه می‌شود و پس از گذر از شهرستان مهریز تا روستای دهنو و حسن‌آباد و طی مسافت 71 کیلومتر به منطقه‌ای به نام مریم آباد در یزد می رسد.
وی علت نامگذاری این قنات را وجود مظهر آب این قنات در روستای حسن‌آباد مشیر دانست و گفت: این قنات از وسط کوشک باغ پهلوان‌پور مهریز که از باغ‌های ثبت شده جهانی است، عبور می کند.
قنات از باغ جهانی پهلوان‌پور مهریز عبور و درختان آن را آبیاری می‌کند سپس به مسیر خود تا یزد ادامه می‌دهد
کرباسی در مورد ثبت جهانی این قنات عنوان کرد: در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو که در سال 2016 در استانبول برگزار شد، 11 قنات ایرانی به عنوان بیستمین اثر ایران بر اساس دو معیار از 6 معیار فرهنگی کمیته میراث جهانی شامل گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی و نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد، در فهرست میراث جهانی قرار گرفت.
قنات حسن آباد مشیر از 11 قناتی است که در سال 2016 ثبت جهانی شد
وی ادامه داد: یکی از 11 قناتی که ثبت جهانی شد، قنات حسن آباد مشیر یا حسن آباد مهریز است بنابراین اکنون این قنات یک سازه آبی ثبت شده جهانی است.
آبدهی قنات حسن‌آباد کاملا وابسته به میزان بارندگی سالانه در شیرکوه است اما آبدهی آن به طور میانگین در فصل بهار و سال‌های ترسالی به 200 لیتر در ثانیه می‌رسد و در فصل تابستان و پاییز کاهش یافته و به 110 لیتر در ثانیه می‌رسد.
از ویژگی‌های جالب توجه این قنات این است که لایه‌های گچی و نمکی در طول مسیر قنات تشکیل نمی‌شود و این امر باعث شده تا آب قنات حسن‌آباد با همان کیفیت اولیه بدون داشتن هیچ‌گونه املاحی از جمله کلسیم، سدیم، منیزیم و … به‌ آبادی‌های پایین‌دست انتقال یابد.
حفر قنات آن هم در چنین وسعتی، به جز با نیروی همت و مردانگی امکان‌پذیر نبوده زیرا کار در کانالی باریک که یک نفر به زحمت در آن جای می‌گیرد و حفر زمین بر اساس اصول خاص با چکش و میخ‌های بزرگ، کاری است که امروز مهندسان قدر با قوی‌ترین و پیشرفته‌ترین ابزار از آن عاجز هستند و هنوز هم برای حفر قنات در سراسر دنیا، از نظر و تجربه حفاران یزدی مراجعه می‌کنند، حفارانی که حضورشان غنیمت است و کمتر از پنج نفر آنها هنوز در قید حیات هستند.
مرمت و بازبینی قنات حسن آباد مشیر پس از سال‌ها از زمان احداث
اما قنات حسن آباد مشیر از ویژگی خاصی برخوردار است و آن، سهم سادات از آب این قنات است و این امر نشان از قدمت تشیع در مرکز ایران دارد.
مدیر پایگاه‌های قنات زارچ و حسن آباد در این باره به خبرنگار مهر گفت: آب قنات حسن آباد مشیر از شهرستان مهریز عبور می‌کند و سهمیه سادات که وقف شهرستان است، از آن جدا می شود و دیگران حق استفاده از آن را ندارند.
آبدهی قنات حسن آباد مشیر تغییری نداشته است
ابراهیم کاظم نژند با اشاره به اینکه مقدار آب این قنات تغییری نکرده و از ابتدا به همین میزان بوده است، افزود: آب قنات حسن آباد مشیر از شهرستان مهریز و زارچ عبور می کند و سهمیه سادات که وقف شهرستان است از آن جدا می شود.
وی عنوان کرد: استفاده از آب این قنات در پایاب (پاکنه) که محلی بین غربالبیز و مدوار است، برای شرب جایز است و استفاده از آن در مکان‌های دیگر مشکل شرعی دارد.
کاظم نژند یادآور شد: آب این قنات از 163 پلاک در مهریز که شامل خانه، زمین بایر و کشاورزی است، عبور می‌کند اما مردم شهرستان مهریز از آنجا این آب سهم 20 نفر از سادات است، از آن برداشت نمی‌کنند.
وی با اشاره به بارندگی‌های اوایل سال جاری خاطرنشان کرد: این بارندگی‌ها در افزایش آب قنات تاثیری نداشته و آب این قنات به جز دو سال پیش که به علت نداشتن لایروبی، استحکام و کول گذاری به حسن آباد مشیر نمی‌رسید، مشکل آبدهی نداشته است.
شستشوی لباس و خودرو آب قنات 700 ساله حسن آباد مشیر را تهدید می کند
کاظم نژند تاکید کرد: یکی از مشکلات مهمی که این قنات جهانی را تهدید می‌کند، شستشوی لباس و خودرو در آب این قنات است و باعث آلوده شدن آب می‌شود و پودرهای شیمیایی شوینده نیز آفتی برای درختانی شده که از آب این قنات تغذیه می‌کنند از جمله درختان باغ جهانی پهلوان‌پور.
این میراث جهانی 700 ساله که شاید بتوان از آن به عنوان حیرت‌انگیزترین سازه دست بشر یاد کرد، رگ حیات کویر است و همگان باید برای حفظ و نگهداری از آن، هم به عنوان یک میراث ارزشمند و هم یک منبع آبی بسیار خوب، کوشا باشند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

یزد و دست‌آوردهای سفری با رنگ و بوی توسعه

شلوغ ترین خیابان دنیا ؟!

نگاهی به منزلگاه امام رضا (ع) ابرکوه در روز ولادت آن حضرت

نقطه‌ کور پیر شدن جمعیت ایران چیست؟

بالای 99 درصد پزشکان یزدی، کارتخوان دارند

آشنایی، مهمترین مرحله قبل از ازدواج است

یاقوت سرخ تفت، گرفتار در برزخ سرما

امام‌ حسین (ع)، برای نقد قدرت یزید قیام کرد

کلاه گشاد دلالان زمین بر سر اهالی یک شهرک تازه‌ساز روستایی در یزد

آرامگاه نخستین شاعر سیاسی‌سُرای یزدی نیازمند ساماندهی است

گردشگری مذهبی از گفتار تا واقعیت

چرا اقتصاد ایران صحنه رفت و آمد چالش‌های تکراری است؟

سرطان؛ نه خوشبین باشیم و نه نگران

پذیرش 30 مقاله در اولین همایش ملی سایه‎های فیروزه‌ای در یزد

لبخند پسته به اقتصاد یزد/محصولی که بزودی خاتم را جهانی می‌کند

هویت جا مانده در قفای فراموشی

روز عصای سفید/ حس می‌کنم لطافت باران را

پیاده‌روی اربعین جلوه‌ای از زندگی جهادی/هیئت‌ها جریان ساز باشند

نخلستان های بافق سمبل سخاوت ، بخشندگی و پایداری است

کشاورزی بافق، زیر سایه سنگین معادن

افزون بر 2 هزار عنوان کتاب و مقاله به جشنواره میراث مکتوب یزد رسید

کودکانی که با خوشبختی قهرند!

عناوین مهم روزنامه روز سه‌شنبه پیمان یزد

احیای سنت پاییزه «سرکشی از پشت‌بام‌ خانه‌های تاریخی» در یزد

داستان آب در یزد؛ هرسال دریغ از پارسال

شهر دوچرخه‌ها جایی برای عابران ندارد

نگاهی به عناوین مهم روزنامه پیمان یزد

آب انبارهای شهر یزد/درآمدی بر پیشینه کارکرد و ساختار آنها

سهم اندک ایران از بازار جهانی تراش سنگ‏‌های قیمتی

به اهدای عضوم من امضا دهم

انتقاد یک نشریه محلی استان یزد از مسئولان تفت

ضرورت بازگشت پساب فاصلاب تفت به این شهر

پرواز هفتمین قلب در روز عاشورا

268851 دانش آموزیزدی در کلاس‌های درس حاضر شدند

ضرورت نگاه روانشناسانه به کلاس اولی ها

سلب قدرت تعقل و خلاقیت از کودکان/سیستم انگلیسی آموزش تغییر کند

عنوان‌های مهم روز دوشنبه روزنامه محلی پیمان یزد

روش‌های پرداخت در تجارت و بازرگانی بین‌الملل

اتاق امام حسین(ع) کجاست؟

فرخی را با دهان دوخته در اینجا زندانی كردند...

علم‌گردانی، آیین کهن دهستان سبزدشت بافق در محرم

ماه محرم

میگوی تازه چه خصوصیاتی دارد؟

/گزارش/ عزاداری محرم در یزد، حسینیه ایران

عجب بندی سرودی بهر زینب

نگاهی به عناوین مهم روزنامه محلی پیمان یزد

شهیدان رجایی و باهنر نماد ماندگار وحدت ملت و دولت است

لذت جنگل‌نوردی در دل کویر

طولانی‌ترین قنات کشور در مرکز جغرافیای ایران جاری است

فرار 50 ساله‌ی یزدی‌ها از گرمای تابستان با دسری خاص و ارزان‌