خبر یزد

آخرين مطالب

ماجرای تقدیم «تاج‌الشعرا» به شاعر یزدی از سوی ظالم‌ترین حاکم قاجار مقالات

ماجرای تقدیم «تاج‌الشعرا» به شاعر یزدی از سوی ظالم‌ترین حاکم قاجار
  بزرگنمايي:

خبریزد- «میرزا محمد جیحون یزدی» ملقب به تاج‌الشعرا یکی از شاعران مشهور یزد در دوره قاجار بود که در سال 1216 خورشیدی در محله گازرگاه یزد چشم به جهان گشود و نسبت فامیلی او از سوی خانواده پدری به «شاه ‌شجاع» یکی از امرای آل مظفر می‌رسید.

او در نوجوانی در حالی که به حرفه حکاکی نیز اشتغال داشت، صرف و نحو عربی و علم عروض را آموخت و چند سالی را در هند و پس از آن در بنادر جنوب سپری و پس از آن به عراق مهاجرت کرد و سه سال از عمر خود را نیز در اسارت ترکمن‌ها گذراند.

زمانی که این شاعر و مرد فرهیخته یزدی در شیراز بود، نزد «فرهاد میرزا معتمدالدوله» نائب‌السلطنه و عموی ناصرالدین شاه رفت و مورد توجه او قرار گرفت با واسطه فرهاد میرزا به تهران رفت و در محضر «ناصرالدین شاه» آماده شد.

البته از آنجایی که جیحون در اصفهان، «ظل‌السلطان» حاکم آن دیار را ستود توانست لقب تاج‌الشعرا را از او کسب کند و این در حالی بود كه برادرش «سیحون یزدی» هم كه به طبابت مشغول بود، به تاج‌الاطبا شهرت داشت.

از آثار جیحون می‌توان به دیوان او که شامل ستایش بزرگان زمان بود، اشاره کرد که در سال 1316 توسط انجوی شیرازی در بمبئی به چاپ رسید و در مکتب‌خانه‌های آن زمان به عنوان کتاب درسی استفاده می‌شد.

از دیگر آثار او، مناقب و مراثی امام حسین(ع) و واقعه کربلا بود که هم به نثر و هم به نظم نگاشته شد و البته این شاعر مجموعه‌ای به تقلید از گلستان سعدی و منظومه دیگری نیز با عنوان نمکدان دارد که اکنون این آثار وی در کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه وزیری یزد قرار گرفته است.

البته دیوان شعر این شاعر فرهیخته نیز یک بار در 1316 هجری قمری در بمبئی و دو بار در سال‌های 1336 و 1363 هجری شمسی در تهران به چاپ رسیده ‌است.

جیحون که گویا یک شاعر آیینی قوی نیز بوده، هنر و توانایی قابلی در سرودن ترجیع‌بند و مسمط داشته است به طوری که در رثای خاندان عصمت با استفاده از قالب شعری، تصویری روشن و غم‌آفرین از وقایع عاشورا را سروده و آفریده است و چنان در هنر خود مهارت به خرج داده که در تاریخ سوگواری‌های ادب پارسی، کمتر شاعری را مانند او در این کار موفق دیدیم.

یکی از اشعار معروف این شاعر با مدح مولای متقیان شروع می‌شود و با تصویری روشن از شهادت طفل کوچک امام سوم به پایان می‌رسد و چنان این شعر استادانه سروده شده‌ که کمتر کسی با شنیدن و خواندن آن ممکن است تحت تأثیر قرار نگیرد.

این شعر این گونه آغاز می‌شود که «ای که فرو رفته‌ای به بحر تمنّی/ گاه به صورت چَمی و گاه به معنی/ بشکن و بفکن، هر آنچه اسفل و اعلی / خواهی اگر رستگی به نشئهٔ اُخری /جوی به جان بستگی به صادر اول/ ای حرم کعبه‌ات ز حلقه بگوشان / وی دل دانای تو زبان خموشان / با تو که گفت، از حسین چشم بپوشان؟/خاصه در آندم که اهل بیت،خروشان/ نزدش با اصغر آمدند معجّل».

اما آنچه از اشعار جیحون برای همه روشن است، اخلاص او در سرودن قصایدی در مدح خاندان عصمت است؛ هر چند که در گذشته سرودن اشعار مؤثر مذهبی و شهرت فراوان شاعر در میان مردم، یکی از دلایلی بود تا مردم خطاهای شاعرانه‌ای را که با جوّ مذهبی دارالعبادهٔ یزد سازشی نداشت، نادیده بگیرند و همچنان او جایگاه عزت‌مند شاعر را داشته باشد.

البته روایتی از عزتمندی جیحون در بین مردم نیز وجود دارد به نحوی كه که گفته می شود؛ یک روحانی معروف در یزد در مجلس روضه‌ای پس از شنیدن مرثیهٔ شهادت علی اصغر(ع) و گریستن زیاد، بی‌اختیار می‌گوید: «این جیحونک هم بهشتی شد!» و جیحون که به طور اتفاقی در آن مجلس حضور داشته با صدای بلند پاسخ می‌دهد: «و شما را هم بهشتی کرد!»

جیحون شاعر بزرگ یزدی در سال 1261 خورشیدی در کرمان از دنیا رفت و در خواجه خضر کرمان به خاک سپرده ‌شد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

پیامدهای طولانی شدن طرح فاضلاب بافق برای معلولان و سالمندان

نقش گربه‌ها در افزایش خودکشی زنان چیست؟

آب‌انبار «جِنُک» یزد جن دارد؟

همدردی مردم ایران با جان‌باختگان هواپیمای اوکراینی

مردمان کویر هنرمندترین‌های مهد هنر

خداحافظ سردار قلب‌ها

هنر مردان خدا؛ از صدوقی تا سلیمانی

مرده‌ها را زنده کردی!

چرا سپهبد سلیمانی محبوب دل‌ها است؟

یزد، حسینیه ایران در سوگ سردار

برنتابیدند سردار دل‌ها را

کشاورزی ایران اتاق ندارد!

زندگی سیاه و سفید بانوی مکانیک یزدی

تاکسی‌های یزد دربست شدند/ تاکسی‌داران ناراضی مردم ناراضی‌تر

ذره‌بین محیط زیست اردکان بالای سر صنایع آلاینده

سرویس مدارس یزد؛ نگرانی والدین، نارضایتی رانندگان

سبدی که تار و پودش از خون دل است

آزمایشگاه مرکزی یزد و زمزمه‌های یک واگذاری پرحاشیه !

گلخانه‌ها، اقتصاد کشاورزی ایران را شکوفا می‌کنند

چرا دوچرخه جایی در سیستم حمل و نقل شهر دوچرخه‌ها ندارد؟

نگرانم بعد از مرگم، میراث گذشتگانم فراموش شود

اردکان و جولان روباه‌ها در نبود سگ‌ها

پدیده زمین خواری و ضرورت اقدام مردم و مسئولان مهریز

15 متر آسفالت؛ سرگردان میان شهرداری، راه و گاز

گردشگری معلولان، معلول‌تر از معلول

طلای سرخ بهاباد نه به نام یزد نه به کام یزد!

همزیستی مسالمت آمیز پیروان ادیان مختلف در یزد

روستایی پنهان در زیر خاک‌های بهاباد یزد به مقاومت شهرهای موشکی

مقرون به صرفه بودن توسعه کشت طلای سرخ در ابرکوه

رنج طلای سرخ بر دستان کشاورزان

زرویی نصرآباد؛ شهیر اما غریب! *محمدحسین فلاح تفتی*

آرامش بر بازار یزد حاکم است؛ تاکید مردم بر تداوم کنترل قیمت‌ها

برق‌ها پر، مرغ‌ها پرپر

ویرانه‌ای تاریخی در میدان یک شهر تاریخی!

یزد و دستاوردهای سفری با رنگ و بوی توسعه

یزد و دست‌آوردهای سفری با رنگ و بوی توسعه

شلوغ ترین خیابان دنیا ؟!

نگاهی به منزلگاه امام رضا (ع) ابرکوه در روز ولادت آن حضرت

نقطه‌ کور پیر شدن جمعیت ایران چیست؟

بالای 99 درصد پزشکان یزدی، کارتخوان دارند

آشنایی، مهمترین مرحله قبل از ازدواج است

یاقوت سرخ تفت، گرفتار در برزخ سرما

امام‌ حسین (ع)، برای نقد قدرت یزید قیام کرد

کلاه گشاد دلالان زمین بر سر اهالی یک شهرک تازه‌ساز روستایی در یزد

آرامگاه نخستین شاعر سیاسی‌سُرای یزدی نیازمند ساماندهی است

گردشگری مذهبی از گفتار تا واقعیت

چرا اقتصاد ایران صحنه رفت و آمد چالش‌های تکراری است؟

سرطان؛ نه خوشبین باشیم و نه نگران

پذیرش 30 مقاله در اولین همایش ملی سایه‎های فیروزه‌ای در یزد

لبخند پسته به اقتصاد یزد/محصولی که بزودی خاتم را جهانی می‌کند