خبر یزد - تعادل /در نیمه دوم سال ۲۰۲۶، چشمانداز اقتصادی جهان همچنان تحتتأثیر متغیرهای پیچیدهای قرار دارد که از یک سو بازارهای مالی را به سمت رشد سوق میدهد و از سوی دیگر، با ایجاد ریسکهای غیرسیستماتیک، معاملات را در کوتاهمدت با وقفه مواجه میکند.
در نیمه دوم سال ۲۰۲۶، چشمانداز اقتصادی جهان همچنان تحتتأثیر متغیرهای پیچیدهای قرار دارد که از یک سو بازارهای مالی را به سمت رشد سوق میدهد و از سوی دیگر، با ایجاد ریسکهای غیرسیستماتیک، معاملات را در کوتاهمدت با وقفه مواجه میکند. تازهترین گزارش فدراسیون بورسهای جهان (WFE) که عملکرد ۸۲ بورس برتر جهان را زیر ذرهبین برده است، نشان میدهد که علیرغم چالشهای بزرگ، مجموع ارزش معاملات در پایان ماه مهنسبت به ماه ژانویه، رشدی ۱۲ درصدی را تجربه کرده است. با این حال، تحلیل دقیقتر این گزارش، دوگانهای را فاش میکند: در حالی که نگاه «کلنگر» به عملکرد پنجماهه، نمایی از رشد را به نمایش میگذارد، نگاه «میکرو» به تحولات ماهانه (می نسبت به آوریل)، از نوعی عقبنشینی و احتیاط در تالارهای بورس جهانی حکایت دارد.
بازگشت غیرمنتظره در غبار جنگ
بخش متمایز گزارش فدراسیون بورسهای جهان، بازگشت بورس تهران به گردونه معاملات جهانی پس از یک وقفه طولانی ۸۰ روزه است. تعطیلی بازار سرمایه ایران به دلیل تنشهای نظامی و شرایط اضطراری، نگرانیهای جدی در خصوص خروج نقدینگی و فروپاشی اعتماد سهامداران ایجاد کرده بود. با این حال، از سرگیری معاملات در ۲۹ اردیبهشت (۱۹ مه)، پاسخی قاطع به این نگرانیها بود. آمارها نشان میدهند که در ۸ روز کاری ماه می، نه تنها ریزشهای هیجانی رخ نداد، بلکه بازار با روندی صعودی مواجه شد. ثبت رشد ۲۳.۳ درصدی در ارزش دلاری و ۲۸.۱ درصدی در ارزش ریالی معاملات نسبت به ماه ژانویه، نشاندهنده یک «جهش تابآورانه» است. رسیدن ارزش دلاری معاملات به مرز ۲ میلیارد و ۶۳۸ میلیون دلار، به معنای تزریق ۵۰۰ میلیون دلار نقدینگی جدید به بازار در همین مدت کوتاه است. این آمار اگرچه در نگاه اول برای ناظران بینالمللی غافلگیرکننده است، اما نشان میدهد که بورس تهران با وجود نوسانات ژئوپلیتیک، همچنان به عنوان یکی از بازارهای اصلی برای حفظ ارزش داراییها در اقتصاد ایران عمل میکند. البته، عدم وجود آمار فرابورس در گزارش فدراسیون، تصویری ناقص از کل بازار سرمایه ایران ارایه میدهد که میتواند در گزارشهای آتی، وزن این بازار را بهطور جدیتر تغییر دهد.
بازار ![]()
امریکای شمالی تسلط غولها بر جریان نقدینگی
منطقه امریکا، شامل ۱۶ بورس معتبر، در سال ۲۰۲۶ همچنان پیشران نقدینگی جهان باقی مانده است. رشد ۱۷.۱ درصدی ارزش معاملات در بازه پنجماهه و عبور مجموع ارزش معاملات از مرز ۸۲۰۰ میلیارد دلار، سهم بسزای این منطقه را در اقتصاد جهانی برجسته میکند.بورس نیویورک (NYSE) با ارزش بازاری فراتر از ۳۱ تریلیون دلار، همچنان بدون رقیب است. رشد ۲۲.۷ درصدی معاملات در ماه مینسبت به ژانویه و ثبت رکورد ۳۲۰۰ میلیارد دلار، نشاندهنده جریان مداوم سرمایه به سمت شرکتهای بزرگ (Blue Chips) است. در کنار آن، نزدک (Nasdaq) با رشد ۱۲ درصدی، بار دیگر اثبات کرد که تکنولوژی همچنان محرک اصلی جذب سرمایه است. اما نکته هشداردهنده در مورد هر دو بورس، افتِ معاملات ماهانه در ماه مینسبت به آوریل است. این موضوع میتواند نشاندهنده ورود سرمایهگذاران به فاز «انتظار» یا شناسایی سود در بازارهای اشباعشده باشد که نیازمند توجه ویژه تحلیلگران کلان است.
منطقه آسیا-اقیانوسیه پتانسیلهای نهفته در میان نوسانات
آسیا- اقیانوسیه، که ۲۳ بورس بزرگ را در خود جای داده، در ماه مهعملکردی متفاوت داشت. رشد ۱۲.۵ درصدی نسبت به ژانویه نشاندهنده جایگاه مستحکم این منطقه است، اما افت ۴۰۸ میلیارد دلاری در مقیاس ماهانه (می در برابر آوریل)، نشان میدهد که موتور محرک بورسهای آسیایی، آنچنانکه باید، در ماه پنجم سال ۲۰۲۶ روان کار نکرده است.بورسهای چین (شانگهای و شنژن) به عنوان پیشرانهای اقتصادی منطقه، رشد مثبت اما محدودی (به ترتیب ۳.۷ و ۶.۷ درصد) را ثبت کردند. این ارقام نشاندهنده تردید سرمایهگذاران در خصوص سیاستهای پولی بانک مرکزی چین و چشمانداز رشد اقتصادی این کشور است. در مقابل، بورس ژاپن با رشد خیرهکننده ۲۳.۸ درصدی، پدیدهای در میان بازارهای توسعهیافته محسوب میشود. ضعف ین در برابر دلار و تمایل سرمایهگذاران جهانی به تنوعبخشی در سبد داراییها در بازارهای آسیایی، بورس توکیو را به مقصدی جذاب تبدیل کرده است.
اروپا، خاورمیانه و آفریقا (EMEA) آزمون بزرگِ یکپارچگی
منطقه EMEA به عنوان شلوغترین منطقه از حیث تعداد بورس (۴۳ مرکز معاملاتی)، در گزارش فدراسیون با چالشهای ساختاری بیشتری مواجه است. رشد ۶.۹ درصدی نسبت به ژانویه، اگرچه مثبت است، اما در مقایسه با رشد خیرهکننده قاره امریکا، نشان از نوعی «رکود نسبی» دارد.یورونکست با عملکرد درخشانِ رشد ۲۲.۶ درصدی، ثابت کرد که همگرایی مالی در اروپا میتواند ضامن نقدینگی باشد. اما ثبت افت ۳۴۲ میلیارد دلاری در معاملات ماهانه، بیانگر حساسیت بالای این بازارها به ریسکهای سیاسی منطقه است. خاورمیانه در این بازه، تحتتأثیر تنشهای نظامی، نوسانات شدیدی را در بورسهای محلی تجربه کرده که به نوبه خود، بر عملکرد کلی منطقه EMEA اثر گذاشته است.
جمعبندی دادههای فدراسیون بورسهای جهان برای سال ۲۰۲۶، حکایت از پایان یک دوره رشد یکسویه دارد. بازارهای جهانی اکنون در شرایط «گذار» هستند. دادهها نشان میدهند که در ماه مه، سرمایهگذاران بیش از آنکه به دنبال بازدهیهای بلندمدت باشند، به مدیریت ریسک روی آوردهاند.بازگشت بورس تهران و پایداری بازارهای نیویورک در کنار تردیدهای موجود در بازار چین و اروپا، گویای این است که «سرمایه» در سال ۲۰۲۶ به دنبال پناهگاههای امن است. برای تحلیلگران، گزارش ماه میزنگ خطری برای شناسایی نقاط ضعف در ساختار معاملات ماهانه است؛ چرا که کاهش ارزش معاملات در بسیاری از بورسهای جهان در پنجمین ماه سال، میتواند مقدمهای بر اصلاح قیمتها در تابستان باشد. در نهایت، آنچه در گزارش پیشرو برجسته است، تداوم قدرتِ نقدینگی در بازارهای مالی است، مشروط به اینکه ثبات سیاسی و سیاستهای پولی در ماههای آتی به کمک این بازارهای متلاطم بیاید.